woensdag 14 mei 2014

‘Individuele keuzevrijheid binnen centrale kaders’

CAO-blog 3
Sietske Pijpstra

De werkgeversvisie van de VNG  is er duidelijk over:  we willen een centrale beloningsregeling in de cao.  In het vorige blog heeft gemeentesecretaris Gerald de Haan uitgelegd waarom. 403 aparte bezoldigingsverordeningen helpen niet mee als je als gemeenten wil samenwerken en medewerkers soepel willen overstappen naar nieuwe samenwerkingsverbanden. Bovendien bieden die 403 regelingen niet wat medewerkers graag willen. Namelijk de vrijheid en het vertrouwen om zelf een groot deel van hun arbeidsvoorwaardenruimte in te vullen.

Keuzevrijheid binnen centrale kaders. Dat is in de kern wat wij als werkgevers willen bieden aan onze medewerkers. Daarom willen we in  het nieuwe beloningshoofdstuk in de cao een individueel keuzebudget (IKB) invoeren.  Een keuzebudget is een budget dat elke medewerker jaarlijks krijgt. De medewerker mag zelf weten of hij dat uitgekeerd wil hebben als loon of in vrije tijd, en ook wanneer.

Dan moet het budget uiteraard wel enig volume hebben. Wat ons betreft gaan in elk geval de eindejaarsuitkering, vakantietoeslag en levensloopbijdrage in het budget. Daarmee kunnen medewerkers dus zo’n 15% van hun beloning naar eigen keuze inzetten, bijvoorbeeld in gewoon loon, of in extra verlof, of in een extra pensioenstorting.  De medewerker bepaalt wat bij hem past op dat moment, in plaats van de werkgever die aan elke medewerker in mei vakantietoeslag overmaakt en in december een eindejaarsuitkering.

Bij het IKB hoort een instrument waarmee elke medewerker op zijn computer, thuis of op zijn werkplek, kan zien welke gevolgen zijn keuze heeft voor zijn netto maandinkomen of voor zijn pensioen of uitkeringsgrondslag.  Het IKB is daarmee letterlijk van de medewerker geworden: hij drukt op de knoppen.

Net als we eerder hebben afgesproken met de nieuwe werktijdenregeling of het individuele loopbaanbudget: de regie gaat naar de medewerker. Hij bepaalt mee wanneer hij werkt, welke loopbaanstappen hij zet, en wat hij wil doen met het IKB.

Dat vraagt ook wat van de werkgever. Die moet  investeren in goede voorlichting en in een goed werkende IT-infrastructuur, maar ook en vooral in een cultuur van vertrouwen. Met de keuzevrijheid voor de medewerker laat de werkgever controle los. Een IKB past daarom ook goed bij de ambitie om van onze dikke rechtspositieregelingen te komen tot een aantrekkelijke Cao Gemeenten die gebaseerd is op vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid van de medewerker.

Als we gewend zijn om een flink deel van de loonruimte door de medewerkers zelf te laten beheren, kunnen we het IKB nog verder laten doorgroeien en medewerkers medeverantwoordelijk maken voor hun opleidingen, mobiliteit, duurzame inzetbaarheid. Medewerkers verwachten steeds meer dat ze richting kunnen geven aan hun werk en hun loopbaan. De arbeidsvoorwaarden moeten daarbij passen. Medewerkers zijn immers ook prima in staat om hun eigen zorgverzekering te kiezen: de basis wordt centraal bepaald, de aanvullende pakketten kunnen naar eigen behoefte  worden gekozen.

Het begint echter met een cao-akkoord. Ik hoop dat we snel weer aan tafel zitten en verder gaan met wat er moet gebeuren: een cao voor de toekomst . Zonder al teveel betuttelende regels, met een uniform beloningshoofdstuk en met een individueel keuzebudget.


Sietske Pijpstra
secretaris van het College voor Arbeidszaken

9 opmerkingen:

  1. Geachte mevrouw Pijpstra,

    Kennelijk hoopt u hetzelfde als de vakbonden, namelijk om snel weer aan tafel te zitten teneinde een goede CAO af te sluiten. Mijn vraag aan u is welke bijdrage u momenteel levert om tot dit doel te komen? Een tegemoetkoming inzake het beloningsvraagstuk kan m.i. veel teweeg brengen in deze. De nullijn die het CVA biedt voor de jaren 2013 en 2014 straalt nu niet bepaald de ambitie af waaruit blijkt dat u snel weer aan tafel wilt zitten met de bonden teneinde te komen tot een goed CAO. Ik ben het met u eens dat de 3% eis van de bonden in dit opzicht ook weinig ambitie afstraalt om daadwerkelijk tot elkander te komen, echter moet het m.i. toch mogelijk zijn om elkaar in het midden te vinden. Dan kunnen we tenminste allemaal op volle kracht vooruit, zonder te lang in de betuttelende regels en overlegjes te blijven hangen.

    Met vriendelijke groet,

    Henk van Os

    BeantwoordenVerwijderen
  2. "Net als we eerder hebben afgesproken met de nieuwe werktijdenregeling of het individuele loopbaanbudget: de regie gaat naar de medewerker. Hij bepaalt mee wanneer hij werkt, welke loopbaanstappen hij zet, en wat hij wil doen met het IKB."

    Tja, iets bezijden de waarheid mevrouw Pijpstra.
    De VNG stelt: "Het ruime dagvenster betekent niet dat het kantoorpand op deze tijden geopend moet zijn. Ook kunnen in de werktijdenregeling aanvullende regels gesteld worden over, bijvoorbeeld, de aanwezigheid tijdens bloktijden of vaste overleggen. Het is geen recht van de medewerker om van vier tot tien te gaan werken." en "De nieuwe werktijdenregeling verplicht niet tot het aanbieden van thuiswerkfaciliteiten."

    Oftewel de werkgever bepaalt en heeft nog steeds de regie. Plus het voordeel dat overwerk niet meer beloont hoeft te worden met een toeslag. En de werknemer? Die heeft het nakijken...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ik vraag met af wie op uw beschreven "oplossing" zit te wachten. Iedereen is gewend aan de vaste uitkeringsmomenten in mei en december. Buiten het feit of dit wettelijk wel is toegestaan, vindt ik dat eerst aan de werknemers moet worden gevraagd of ze dit wel willen. En bovendien, het staat je binnen de cafetariaregeling vrij om extra verlof te kopen van genoemde uitkeringen of een extra storting in je pensioen te doen van je netto uitgekeerde vakantiegeld/eindejaarsuitkering. Welk probleem wordt hier eigenlijk opgelost? Het is net als met het ILB. Het ging ten kosten van de loonruimte, terwijl de meeste gemeenten al lang een studieregeling hebben.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Nico gelderman19 mei 2014 om 00:38

    Volgens mij gaat het er niet om of de ambtenaar een IKB wil of niet.
    Waar het om draait is of er loonruimte is. En die is er als er maar een wil is bij de werkgever.
    Ik heb het al eerder vermeld. De ambtenaar loopt tov de markt al een aantal jaren achter. Wordt er door de werkgever een echt bod gedaan, dan valt er over andere zaken ook te praten. De bal ligt dus bij de werkgever, maar ik heb er een hard hoofd in of die handdoek wordt opgepakt. hopelijk is er na 18 juni en het VNG-congres meer duidelijkheid.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. De inleiding van het verhaal lijkt wat te gaan bieden, maar al verder lezende levert het totaal niets op. Dat er een wens is om lokale regelingen te centraliseren is bekend.
    Vervolgens wordt er gesproken over het IKB. Worden we daar beter van, dat is nog even de vraag? Kunnen we in januari al onze eindejaarsuitkering al laten uitbetalen. 12 maanden (welgeletd 11) eerder in kas? Ik denk dat het zo niet gaat werken. Elke maand dan een deel? Daar zal de werkgever blij mee zijn, en ook de salarisverwerkers, worden er nog een mutaties gemaakt in de salarisadministratie. Dat gaat de werkgever extra geld kosten. Zoals in een andere reactie gemeld gemeld, nu al kan bepaald worden of er van het inkomen verlof gekocht wordt. Dus ook geen nieuws! Het feit dat men thuis, op de werkplek of waar dan ook, kan berekenen welke gevolgen het heeft voor netto maandinkomen, pensioen of uitkeringsgrondslag, als men op een ander moment dan men nu gewoon is, gebruik wil maken van het IKB, dan vergt dit extra ICT investeringen voor de werkgever. Zit de werkgever nu al weer te slapen? En dan komt het, medewerker opgelet: De alinea die start met "Als we gewend zijn om een flink deel van de loonruimte............" Gaan we straks onze opleiding zelf betalen? Dan levert het de werkgever wat op.
    In het verhaal wordt gemeld dat de werknemer dat de werknemer met gebruikmaking van het IKB iets extra kan doen voor zijn pensioen. Naar mijn mening is dat ingaande 2014, geheel zo niet voor een heel groot gedeelte beperkt. Of weet Sietse Pijpstra meer ...? Ontstaan er nieuwe fiscale mogelijkheden voor het extra pensioensparen?
    Kortom, helaas een verhaal zonder inhoud.
    Laten we verder gaan met de CAO onderhandelingen, maar dan wel de

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Het verhaal is zeer aantrekkelijk, zo lijkt het op het eerste oog. Vele ambtenaren zullen nu al moeite hebben om hun gezinnen draaiende te houden. Hogere bijdragen ziektekosten (eigen bijdrage van € 360), hogere bijdrage voor schoolgaande en studerwende kinderen enz. De 15% die wordt genoemd, is ons eigen geld, vakantie- en eindejaarsuitkering enz. sinds de crisis in 2008 hebben we slechts enkele schamele procentjes erbij gekregen. De koopkracht is de afgelopen 6 jaar flink gedaald. Denk alleen maar eens aan de inflatie in 2012 en 2013, ieder jaar 2,5%. Het voorstel is leuk voor de hogere schalen, maar de lagere schalen zullen er in de praktijk niets aan hebben. Deze mensen hebben behoefte aan meer koopkracht om hun gezinnen draaiende te houden. Kom met een reeel loonbod, dit zal als smeerolie werken voor alle andere afspraken, is mijn stellige overtuiging. Modernisering moet, maar afbraak kunnen we missen. Kom met positieve voorstellen, dan zal het ook positief worden opgepakt. Streef naar win-win situaties.
      H.C.J. Kempers, medewerker Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek

      Verwijderen
  6. Geachte mevrouw pijpstra,

    Het feit dat u één week na het plaatsen van mijn reactie nog altijd niet heeft gereageerd op mijn vraag ervaar ik toch wel als een teleurstelling. Ondanks dat deze teleurstelling wel in de lijn der verwachting bevestigt het mijn vermoeden dat het schrijven van een stuk voornamlijk een stukje propaganda is teneinde de leden van de VNG te beinvloedden. Wanneer er realistische of kritische vragen worden gesteld geeft u verder niet thuis. Ik hoop dat uw opstelling jegens de vakbonden van positievere en constructievere aard is, zeker wanneer u zegt als doel na te streven om zo snel mogelijk tot een goede CAO te komen.

    Met vriendelijke groet,

    Henk van Os.

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ik vind dat de lonen wel weer eens flink mogen stijgen. Eind 1989 zat ik als rijksambtenaar in eind 7 . Ik meen 2473,--- bruto. Als je nu kijkt naar die schaal 7 dan is het plusminus 2676,-- bruto. Over 15 jaar, ja u leest het goed, is er een schamele 200,-- euro bijgekomen bruto.
    Over wat er netto van af is gegaan daar hebben we het maar niet over.
    In 2006 verdiende ik ruim 100 euro netto minder dan in 1989.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Het bedrag dat je je herinnert is in guldens en het huidige bedrag is in euro's. In 1989 was het dus ongeveer 1122 euro.
    Kreeg je 2473 bruto in euro's in 1989 dan was dat ongeveer 65000 gulden op jaarbasis. Dat is nogal fors voor schaal 7.

    BeantwoordenVerwijderen